Câu hỏi nhỏ ở Cambridge

 

 

 

 

Newton có thể tìm ra axit nitric không làm chảy được vàng nhưng vàng có thể thay đổi cuộc đời một thiên tài như ông?

 

Sau gần một giờ rời ga tầu Kingcross của London tôi đã có mặt ở Cambridge, thành phố của những huyền thoại. Tôi có cảm giác của một kẻ đang đi trong giấc mơ. Dẫn lối cho tôi là những chiếc xe đạp có giỏ mây lớn khác thường, những ngôi nhà cổ xây bằng gạch trần màu vàng có nguồn gốc từ thời Tudo cách nay chừng bảy thế kỷ và những sân cỏ rộng chỉ kém những cánh đồng lúa mỳ… một chút. Thời gian lưu lại Cambridge không nhiều, lại cố tình không tìm kiếm thêm thông tin cụ thể về thành phố rồi để mặc cho trực cảm phán quyết nên tôi rơi nhanh vào tình trạng của một chiếc tàu trốn bão mà không còn neo.

Có nên dừng lại lâu hơn bên những phù điêu cổ gắn trên kiến trúc Roman ở nhà thờ Catholic?  Nếu được chèo thuyền trên sông Cam để trôi đi trên bao dòng chảy ký ức của thành phố này cũng là một khoái cảm tuyệt thú? Sẽ dừng lại đâu nếu phải lựa chọn giữa Peterhouse college nhỏ bé nhất,  cổ kính nhất (thành lập từ 1248) và Queen’s College giàu có, nơi sở hữu cây cầu Toán học rất nổi tiếng ? Đâu là ngôi trường của C. Darwin, cha đẻ của thuyết tiến hoá? Có lãng phí không khi bỏ qua King’s college hoành tráng, nơi đích thân vị vua trẻ Henry VI đã đặt viên đá đầu tiên trong ngày khởi công, ngôi trường của John Maynard Keynes, nhà kinh tế học nổi tiếng nhất thế kỷ 20, tác giả của kỷ nguyên hậu Victoria và Edward, thời kỳ nước Anh thống trị nền kinh tế thế giới? Có nên tìm đến Stephen Hawking người viết “Thuyết lượng tử hấp dẫn”, “Lược sử thời gian”? Ông già tàn tật đang ngồi lệch, bất động để ngắm thiên hà với những chùm sao và các dữ liệu thông tin của vũ trụ bị hút vào lỗ đen, tại đó lực hấp dẫn làm biến dạng đến không xác định được không gian và thời gian? Sẽ không hiểu Cambridge đầy đủ khi bỏ qua bảo tàng Fiztwilliam? Ngoài sân bảo tàng là một bức tượng đàn bà lớn nhất của điêu khắc gia lừng danh Henry More…

Chỉ đến khi cái lưỡi bỏng rát vì gần một tháng thiếu vitaminC trong khẩu phần  dẫn lối tìm đến cây táo với những chùm quả chín mọng trên con phố Union nhỏ bé tôi mới định thần ra nơi mình thích tìm đến. Đó phải là Trinity college, ngôi trường của triết gia xuất chúng Francis Bacon, nhà tiên tri của cách mạng khoa học từ thế kỷ 16. Đó là nơi những vần thơ đa tình của Bacon tạm trú. Đó là nơi Newton đưa những trái táo từ cây cành lên bệ đài khoa học. Từ trung tâm đi gần hết ngõ Trinity, qua cổng lớn, qua một lối nhỏ ghép bởi vô số sỏi, đá cuội và tôi thấy mình đã ở trong phòng truyền thống của Trinity college từ lúc nào. Căn phòng không rộng nhưng khá sáng. Xung quanh là các hàng tượng lớn đứng, ngồi, các phù điêu và tượng nhỏ thì ốp sát tường, những bảng đồng, bảng vàng thì ghim vào tường gỗ sồi, trên đó ghi danh  các học sinh, giáo sư tạo ra uy tín, ảnh hưởng lớn của trường. Chỉ có duy nhất tượng Newton được thể hiện trong tư thế đứng, hai tay cầm một dụng cụ đo lường, ánh mắt ngước nhìn bầu trời như vẫn còn chứa bao điều bí ẩn về vũ trụ, thời gian, không gian, ánh sáng và khả năng tương tác của vạn vật.

 Nếu theo ngôn ngữ Việt đang thông dụng tôi sẽ hỏi: Thưa đồng chí Newton, định luật vạn vật hấp dẫn có ảnh hưởng đến hầu khắp các lĩnh vực khoa học của thế giới, vậy nó có tác động thế nào đến quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá…. thế giới?

Nếu theo thói quen “thẩm vấn” sinh viên kỳ quặc của các giáo sư Cambrige như: trong một con bò cái chứa bao nhiêu tỷ lệ phần trăm nước có trên trái đất? Có thể đốt nến trong tàu vũ trụ? Nguyên tắc tác dụng của thuốc giữ nếp trên tóc là gì?, tôi sẽ hỏi Newton: điều gì sẽ xảy ra với ông nếu trái táo không rơi xuống đất mà bay theo chiều ngược lại để về trời?

Nếu là phụ nữ tôi sẽ hỏi: cuộc sống độc thân có ảnh hưởng thế nào đến nghiên cứu khoa học?

Nhưng tôi không phải là những đàn bà khan háo dòng giống thiên tài, tôi không đủ chỉ số thông minh để lọt vào các cuộc thẩm vấn của các giáo sư Cambridge, tôi cũng không phải là các nhà quản lý Việt Nam.  Tôi cần hỏi theo cách của riêng mình, một câu hỏi ngoài khoa học: nếu được tái sinh ông sẽ làm một người đúc tiền để ấm yên cuộc đời hay là một nhà khoa học để viết tiếp “phần 4” của “Những nguyên lý toán học cơ bản trong nghèo khó, ốm đau?

Tôi nghe thấy thiên hạ đồn rằng ngày ông sinh ra trùng lặp với ngày mất  của Copecnic, Galileo, người ta ám chỉ cuộc đời ông còn khả năng tái hiện trong nhiều số phận. Còn những người yếu bóng vía ở Trinity college tung tin rằng ông vẫn hiện về, vừa đi lại trên sân trường vừa suy ngẫm vào những ngày rằm. Bởi vậy xin ông đừng nói với hậu sinh rằng ông đã hoá thành những tảng đá thạch anh trầm mặc nhé. Bao năm qua sử sách viết nhiều về những điều kỳ diệu khi ông khám phá ra toán học vi phân để giải các bài toán vật lý về sự chuyển động, về định luật ánh sáng, bản chất của màu sắc, về định luật hấp dẫn nhưng quá ít chữ bàn về việc ông từ chối công việc hiệu trưởng Chartres với đồng lương 200 Bảng và một cỗ xe ngựa thường thường. Càng ít chữ nói về sức hấp dẫn của 2000 Bảng bản vị vàng thu nhập của ông hàng năm kể từ lúc làm quan dưới thời vua Jame II. Thời ấy xây cả đài thiên văn Greenwich hoành tráng là thế chỉ mất có 500 Bảng thôi.

Hình như chỉ có chiếc đồng hồ cổ gắn trên bức tường cũ kỹ, vẫn loay hoay, quẩn quanh đếm giờ thật chính xác và đợi một câu trả lời qua hơn 320 năm nay kể từ ngày ông thí nghiệm tìm ra axit nitric, một hoá chất không làm chảy được vàng ?

 

Chú thích ảnh

1-     Trinity College

2, 2(0), 2(1): tranh và tượng Newton

2(2): tranh chân dung Francis Bacon

3-Những kiểu đồng hồ ở Trinity College

4- Bên bờ sông Cam

5- King’s College

6- St John’s College được xây dựng từ năm 1511 bởi  Margaret Beaufort mẹ của vua Henry VII

7- Sinh viên nhập trường sau kỳ nghỉ hè

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

3 responses to “Câu hỏi nhỏ ở Cambridge

  1. …cảm giác của em khi tới Cambridge cũng y chang như thế, tuyệt vời!

  2. Ba câu hỏi nhỏ ở Hà Nội: 1. XB chuyển sang lối viết bay bướm từ bao giờ vậy nhỉ? 2. “hai tay cầm một dụng cụ đo lường” – sao gọi tên đựơc bao nhiêu thứ hầm hố trong bài mà cái này XB không gọi tên nó ra? 3. Liệu có thể coi số phận của Salvador Dali như là một phần câu trả lời cho câu hỏi của XB?

  3. Hehe đừng hỏi khó nhau nàm rì, đây loay hoay mãi không tìm được tác giả bức tượng nên chịu hổng biết trong tay bác New cầm gì

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s