Edinburgh-giá của chữ

góc Rowling vẫn ngồi uống cà phê và ngắm pháo đài cổ

Tôi có cảm tưởng cứ vài trăm bước chân lại có thể ngã vào đâu đó ký ức hoặc hiện thực văn chương lạ lạ lùng của Edinburgh thành phố đầu tiên trên thế giới được UNESCO công nhận là thành phố văn học. Đó là những bảo tàng văn học, thư viện thơ, tượng đài các văn sỹ, trung tâm triển lãm sách, phố bán sách cũ, các trung tâm tour văn học hay những quán bar, quầy rượu, hoặc quán cà phê gắn liền với cuộc sống của những cây viết từng tạo dựng một giá trị Edinburgh.

Trả nợ bằng..tiểu thuyết

Nếu đây là điều hão huyền ở xứ ta thì lại là hiện thực của tiểu thuyết gia Walter Scott của Edinburgh.

Từ bất cứ nơi nào ở Edinburgh hôm nay, người ta đều có thể nhìn thấy tháp tưởng niệm Scott định vị ở phía Đông đường Hoàng Tử. Tại Bảo tàng các nhà văn trong ngôi nhà Lady Stair, không gian chính là giành cho Scott. Hình ảnh của ông xuất hiện hầu khắp các ấn phẩm giới thiệu về du lịch của thành phố. Vậy mà nếu có thể quay ngược thời gian khoảng 200 năm thôi, mọi hình ảnh từ thế kỷ 18 của một nhà văn có ảnh hưởng rất lớn ở Anh Quốc đều đảo ngược đến độ xót xa.

Tôi lần theo con ngõ nhỏ ở Lawnmarket. Những vần thơ bằng chữ Scotland cổ, những câu nói nổi tiếng bằng tiếng Anh của các nhà văn, thi sỹ được chạm khắc trên những phiến đá lớn như nâng bước tôi đến Bảo tàng các nhà văn. Ngôi nhà bằng đá giống như một lâu đài thu nhỏ được dựng lên từ năm 1662. Bên trong bảo tàng có trưng bày rất nhiều kỷ vật quý như hộp đựng thuốc lá bột, chiếc li uống rượu của thi nhân mộc mạc, kẻ hát rong lich duyệt Roburt Burns (1759- 1820). Trên bờ tường ấm áp màu nhung đỏ có treo bức sơn dầu rất đẹp của Giolamo Nerli vẽ Rober Louis Stevenson (1850-1894), một tiểu thuyết gia lãng tử bậc nhất thời đại Victoria. Nhưng ấn tượng nhất với tôi lại là mô hình xưởng in Ballantyne với một chiếc máy in cổ, những người thợ đang sắp chữ và sửa bản in. Nơi đây sự nghiệp kinh doanh của ông cùng James Ballantyne không được may mắn khiến Scott trở thành chúa Chổm với khoản nợ lên tới 130.000 Bảng (chi phí để xây đài thiên văn Greenwich hoành tráng chỉ hết 500 bảng).

Nếu hôm nay để thanh toán khoản nợ tương đương hàng triệu Bảng ấy bạn sẽ làm gì? Chỉ có thể ra Bạch Hổ khoan dầu hoặc lên Thị trường chứng khoán Việt Nam tìm kiếm cơ may, chẳng ai điên rồ gì mà lại ngồi vào bàn để viết. Vậy mà Walter Scott đã làm cái điều kỳ lạ ấy. Ông viết luôn trên một cái bàn lớn hai mặt với cùng lúc hai bản thảo. Năm 1810 với The lady in the lake, Ivan hoe năm 1819, The Surgeo’s daughter năm 1827… Trong vòng 22 năm cuối đời mỗi năm Walter Scott đã hoàn chỉnh một cuốn sách. Ông ngồi viết cho đến khi chân trái trở bệnh. Ngày 21 tháng 9 năm 1832 khi từ giã cõi đời, về cơ bản Walter Scott mới thanh khoản được mọi món nợ.

Ngẫm kỹ chi tiết hy hữu này của nghiệp văn chương, từ câu chuyện chẳng vui gì của Walter Scott mới thấy từ rất lâu rồi con chữ ở xứ sở này là rất được giá.

Làm giàu từ …chữ

Tưởng chừng huyền thoại Walter Scott mãi mãi là huyền thoại nào ngờ cuối thế kỷ 19 cũng ở Edinburgh, Conan Doyle lại thổi bùng hiện thực làm giàu bằng chữ với hàng loạt bí hiểm trong truyện trinh thám Sherlock Holmes. Và hôm nay là huyền thoại mới J.K.Rowling với tập tiểu thuyết giả tưởng Hary Potter.

Ai cũng đã biết khi trao vào tay Hary Potter chiếc gậy phù thuỷ thì Rowling đã biến đổi phận mình từ một người sống dựa vào trợ cấp xã hội thành người đàn bà tỷ phú viết văn đầu tiên trên thế giới, một cái tên sánh cùng doanh nhân Bill Gates, Roman Abramovich, những chính khách như Thaksin Shinawatra… Cách đây 3 năm tạp chí Forbes đã thống kê thu nhập của J.K.Rowling là 576 triệu Bàng tương đương hơn 1tỷ USD.

Ai cũng biết J.K.Rowling đã góp phần làm giàu cho nhà sản xuất phim Warner Bros, tạo cơ hội cho Francisca Solar cô sinh viên báo chí 23 tuổi người Chi Lê. Sau cuốn “Hary Potter và sự suy tàn của những gia tinh cao kều” lấy cảm hứng từ Hary Potter của cô thu hút hơn 100000 bạn đọc trên mạng, Francisca Solar đã được nhà xuất bản Random ký hợp đồng phát hành cuốn tiểu thuyết đầu tay “Chữ M thứ bảy”.

Và hôm nay tôi tận mắt chứng kiến việc J.K.Rowling đang hàng ngày “rót” tiền vào The Elephan house trên đường Geoge V hay nhà hàng Buffet King ở số 6A đường Nicolson ở thành phố Edinburgh. Du khách hàng ngày xếp hàng chờ nhau để được vào những quán này. Họ không đói ăn, khát uống. Họ vào quán Buffet King để liên tưởng những ngày J.K.Rowling qua đây uống một li espresso vừa trông con vừa tranh thủ viết văn kiếm sống. Nhiều người vào The Elephan house để uống một cốc chè nhài truyền thống loại nhỏ giá 1,65 bảng mà J.K.Rowling hay dùng. Chắc là rất nhộn mỗi khi nhà văn vào quán, nhiều người lại trêu cô: hây! cô gái, bây giờ thì giàu có chưa?

Tôi cũng vào The Elephan house để ngồi trên chiếc ghế J.K.Rowling từng ngồi và tự hỏi bao giờ những người cầm bút Việt bao giờ mới có thể kiếm sống được bằng Chữ?

Ngoài cửa sổ, lâu đài cổ đang chìm dần trong hoàng hôn đỏ. Chỉ nghe tiếng gió như đưa đẩy câu ca xưa của Rober Louis Stevenson :

Đừng làm những gì tôi đã làm

Đừng đi con đường tôi đã đi

Tôi không thể dạy bảo điều gì

Tôi không thể dẫn đường cho ai

Tôi chỉ ra mục tiêu mà những người vỹ đại hơn sẽ thực hiện được

…I cannot lead who follow-i

Who learn, am dumb to teach;

I can but indicate the goals

That great men sall reach

1-1(7): đài tưởng niệm Walter Scott

1(8)-1(10): góc nhìn pháo đài Edinburgh từ quán The Elephan house n
ơi J.K.Rowling đã ngồi viết Hary Potter

1(11): điêu khắc Rober Louis Stevenson

1(12) tượng đài Allan Ramsay

1(13) điêu khắc nhà thơ Robert Furguson

1(14) điêu khắc nhân vật Sherlock Holmes

1(15) mô hình nhà in Ballantyne với công nhân sắp chữ

1(16): quán The Elephan house

Advertisements

5 responses to “Edinburgh-giá của chữ

  1. hơ – tại sao Edinburgh lại có tượng nhân vật Sherlock Holmes nhẩy? Nhân vật này thuê phòng trên đường Baker Street ở London cơ mà?

  2. Hạo Nhiên tiên sinh chửa đến e din bớc rùi

  3. Ha ha ha – một xứ chắc nhiều tội phạm lắm mới đẻ ra được sherlock 😀

  4. nguyên mẫu ngài sờ lốc được conan doyle nhặt ra từ nhân vật có thật ở edinburgh

  5. Sori bác em mạo muội: Edinburgh đọc là ê-đin-bờ-rờ chứ ko fải đánh vần theo kiểu tiếng việt cứ ê-đin-bớt đâu ạ, 😀

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s