Lời thỉnh cầu của dòng sông

Chảy Đi Sông Ơi
Sáng tác: Phó Đức Phương – Thể hiện: Ngọc Tân

Chất lượng cuộc sống tuỳ thuộc vào giá trị của các công trình xây dựng.

Lược sử Cầu

Nếu chỉ tính những dòng chảy có độ dài trên 10km, cả nước ta có khoảng 2860 dòng sông trong đó có 134 sông chính. Dọc bờ biển dài 3260 km, cứ cách 20km bờ biển lại có một cửa sông lớn. Có sông ở miền núi, đồng bằng, sông trên đầm lầy và sông chui qua các hệ hang động carter. Hướng của các dòng chảy chủ yếu xuôi theo Tây Bắc- Đông Nam. Các dòng sông không chỉ khai mở những vùng đồng bằng châu thổ hay tạo nên tuyến giao thông thuỷ đa dạng. Đó là nơi khai sinh ra một nền văn hoá Cầu.

Tuỳ theo công dụng, vật liệu, hình dạng, thời hạn khai thác hay kết cấu chịu lực mà có cầu tre, gạch, gỗ, đá, sắt, bê tông, cầu thẳng , cong, cầu tạm thời, vĩnh cửu, cầu treo, cầu phao, cầu dầm, cầu bê tông ứng xuất trước hay dây văng…

Đến năm 2000 cả nước có 7440 cây cầu với tổng chiều dài 182, 6 km, trong đó có 4412 cây cầu vĩnh cửu..

Cây cầu đá cổ nhất còn ghi lại trong lịch sử là cầu Đôn Thư xây năm Cảnh Thống thứ 3, 1500. Bên cạnh cây cầu tre duyên dáng, kiến trúc cầu Việt cổ đáng kể nhất là dạng “thượng lương hạ kiều”. Dấu tích của nhưng cây cầu này hiện còn ở Phạm Lâm hải Dương, Chọi Bắc Ninh, Phú Khê Nam Hà, Phát Diệm, Hải Hậu Nam Định, Nguyệt Tiên chùa Thầy, Hà Tây, Thanh Toàn Huế, Lai Viễn kiều Hội An… Kể từ tháng 11 năm 1880, khi người Pháp xây dựng tuyến đường sắt đầu tiên ở Việt Nam Sài Gòn – Mỹ Tho, lịch sử cầu Việt cũng bước sang một trang phát triển rực rỡ. Suốt chiều dài 2600km đường sắt, có bao cây cầu thì đất nước có bấy nhiêu tác phẩm nghệ thuật tô điểm cho con đường thiên lý. Mật độ cầu đường sắt đẹp nhất tập trung ở vùng Huế, Đà Nẵng, Quảng Trị. Đáng kể nhẫt vẫn là cầu Long Biên (1899-1902) do kiến trúc sư, kỹ sư lừng danh Gustave Eiffel thiết kế. 100 năm sau, lịch sử cầu Việt mới oằn mình giở sang trang mới với sự hiện diện của cầu Mỹ Thuận ( 1997- 2000) chấm dứt một giai đoạn phát triển buồn tẻ, chậm chạp nhất.

Cũng trong một thế kỷ ấy, người Mỹ hoàn tất cầu dây võng Cổng vàng (1937) qua vịnh San Francisco, một trong những cây cầu đẹp nhất thế giới. Người Trung Quốc thì đắc chí với cầu vòm đá Ô Sào (1990) có chiều dài nhịp đá 120 m chiếm kỷ lục thế giới. Người Pháp chẳng chịu lép vế với cầu Normandie (1995) bắc qua sông Sein. Người Nhật vẫn tự hào vào cây cầu treo Akashi- Kaikyo ( 1998) bắc qua vịnh Akashi. Còn người Úc thì đẩy cầu Sydney Harbor (2000) thành biểu tượng mới của thủ đô xứ Căng gu ru…

Qua sông chẳng thèm nhìn sóng?

Kệ cho lịch sử, văn hoá, thi ca… của một dân tộc hàng ngàn năm bám víu lấy các dòng sông, một thế kỷ Cầu Việt không chỉ buồn tẻ, chậm chạp mà còn tồi tệ nhất kể từ khi cầu Đôn Thư hợp long cách nay 507 năm. Ngoài cầu Long Biên (Hà Nội), cầu Ròn (Quảng Bình), Hàm Rồng (Thanh Hoá) đã xây dựng hồi đầu thế kỷ 20 thì mới đây có cầu Bãi Cháy (Quảng Ninh), Mỹ Thuận ( Tiền Giang), một chút của cầu sông Hàn (Đà Nẵng) và cầu Bính (Hải Phòng) là đáng kể. Nhìn dưới góc “mỹ học cầu” một số công trình ít tệ nhất có thể liệt kê như cầu Thác Giềng Bắc Kạn (2000), cầu Dakrong, Quảng Trị (2000). Còn lại những Thăng Long, Chương Dương, Thanh Trì, Vĩnh Tuy (Hà Nội), cầu Rào, cầu Niệm (Hải Phòng), cầu Phú Lương (Hải Dương),cầu Thái Bình (Thái Bình), cầu Hoàng Long (Thanh Hoá), cầu Konklon ( Kon Tum)… đó chính là những cây cầu qua sông đấm sóng. Xây cầu trùng trục bê tông ở những địa phương vùng sâu vùng xa để thoả khát khao đi ra khỏi làng bản nghèo khốn thì còn tạm chấp nhận được. Còn xây cầu ở các trung tâm như Hà Nội, Hải Phòng, Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng…mà từ chối tính biểu tượng về văn hoá, kiến trúc, thẩm mỹ… thì lại rất giống nhưng hành vi tàn phá. Hình như những lời kêu gọi, hiệu triệu thiết kế cho các thành phố các biểu tượng không làm sao tới được những công trình xây dựng cầu. Hơn hẳn các kiến trúc nhà ở hay công sở các cây cầu được phép độc chiếm những phối cảnh độc lập, đẹp nhưng thật tiếc là hiện nay người Việt vẫn đang xây cầu theo tư duy nhà trồ, chổng hậu, quay lưng xả các kiểu chất thải xuống tất cả các dòng sông. Âu cũng là một dạng tha hoá khi nhu cầu kiếm ăn vẫn lấn át nhu cầu sống. Một phần cũng là bởi những người thiết kế hay duyệt xây cầu ngay từ trên ghế nhà trường mới chỉ được cài đặt về kết cấu, các yếu tố thi công, tính kinh tế mấy ai quan tâm đến dáng vẻ của cầu, yếu tố nghệ thuật kết cấu, quy tắc thanh thoát, giản dị hay hài hoà với cảnh quan. Có nhiều quan niệm cho rằng làm cầu đẹp thì tốn?! Nhưng trên thế giới đã tổng kết việc thay đổi thiết kế để làm tăng thêm mỹ quan của cầu chỉ tăng giá thành tối đa 1-2%., con số này thấm tháp gì so với những thất thoát trong thi công? Vậy là những con người vô cảm đang từng ngày tiếp tục sản sinh, nhân bản ra những cây cầu vô cảm. Chẳng biết đến bao giờ người Việt sẽ làm được những chiếc cầu để …dừng lại như người London đã xây Tower bridge? Trên tầng hai của chiếc cầu cổ kính này có cả một bảo tàng lịch sử . Trên đó trưng bày từ những kỷ vật của gia đình Nữ hoàng, bức tượng hai người công nhân xây cầu đang chốt lại những chiếc ốc vít và có rất nhiều kính viễn vọng để du khách quan sát London từ trên cao. Trong một góc nhỏ bé thôi nhưng có nhiều đứa trẻ ngồi lại ngắm nhìn, ký hoạ thành phố, những cây cầu cổ kính vắt qua sông Thames và tưởng tượng về những nhịp cầu vồng bảy sắc.

Advertisements

2 responses to “Lời thỉnh cầu của dòng sông

  1. Sự uyên bác này thật đáng kính phục

  2. bài này được biên tập Nhà Đẹp lắp thêm 1 tí đầu, 1 tí đít rất buồn cười. Họ cho rằng mình không biết viết lời dẫn để kết nối câu chuyện về cầu và nhà. Họ quên rằng khi xưa người Việt có câu: thượng lương hạ kiều. Trên là nhà dưới là cầu. Trong tâm thức Việt Cầu thật gần với Nhà.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s