Richars Rogers và Pritzker 2007

Từ khi cùng Renzo Piano thiết kế Pompidou một công trình khai sáng High tech- một trường phái mới trong kiến trúc thế giới, phải mất tròn 30 năm, một trong những KTS quan trọng nhất của kiến trúc Anh đương đại- Richard Rogers mới được bước lên đỉnh cao vinh quang đón nhận giải thưởng Pritzker. Một sự ghi nhận muộn mằn nhưngkhông có nghĩa Pritzker 2007 là một giải khuyến khích đối với Richard Rogers.

Thêm một điểm cho trường phái High-tech

Trong số 31 KTS của 17 quốc gia mà các tác phẩm của họ lưu dấu các trường phái kiến trúc hiện đại, hậu hiện đại hay giải toả kết cấu từng được nhận Pritzker, tiếp theo Renzo Piano, Norman Foster, giải thưởng 2007 được trao cho Richard Rogers là thêm một lần nữa giới kiến trúc thế giới vinh danh High tech.

Có một thời kỳ tôi cũng a tòng theo một số quan điểm khinh bỉ những công trình kiến trúc high tech quái dị, những quan tài dựng ngược trong đô thị hiện đại. Nhưng chỉ đến khi đứng chân ngay dưới Lloyd’s building trên phố Frenchurch, Lloyd’s Register trên đường Lime hay đứng trên đồi Greenwich ngắm ngôi nhà thiên niên kỷ ngự trên đại lộ Drawdock của Richard Rogers cùng những kiến trúc đỉnh cao của Norman Foster, Nicolas Grimshaw…ở London tôi mới chợt hiểu công nghệ cao đích thực là một phần của văn minh nhân loại. Trường phái High tech là một đóng góp không gì có thể thay thế trong tiến trình phát triển để thay đổi diện mạo kiến trúc đương đại. Norman Foster từng nói: lịch sử của kiến trúc là lịch sử của công nghệ. Truyền thống của kiến trúc là truyền thống của sự biến đổi không ngừng.

Được nhóm Archigram gồm Peter Cook, Warren Chalk, Herron…đề xuất ở London vào năm 1960, trường phái High tech có tuyên ngôn “lật đổ những quy tắc giáo điều của chủ nghĩa hiện đại, vượt qua những hình ảnh cũ nát của Bauhaus hay châm chọc những người theo chủ nghĩa công năng”. Nhưng những lý thuyết to tát ấy chỉ thực sự hiện hữu khi Pompidou một tác phẩm kiến trúc ngang ngạnh, lập dị nhưng được ưa thích nhất thế kỷ 20 ra đời. Pompidou không chỉ thay đổi cách nhìn của người Pháp về kiến trúc và nghệ thuật đương đại. Nó chỉ ra cho nhân loại hiểu rõ hơn High tech không chỉ hơn các trào lưu khác của kiến trúc về kỹ thuật. High tech không chỉ bảo đảm cho các công trình được xây dựng rẻ hơn, nhanh hơn, dễ dang hơn. Nó giúp người khai thác tiện lợi, linh hoạt. Nó giúp các KTS tự do hơn trong những lộ trình sáng tạo.

Giải Friztker thứ tư cho người Anh

Ngày 4 tháng 6 sắp tới, tại Banqueting, toà nhà duy nhất còn sót lại của cung điện Whitehall từ năm 1619, giải thưởng Priztker 2007 trị giá 100.000 USD sẽ được trao cho Rogers.

Sau Jame Stirling (1981), Norman Foster (1999), Zaha Hadid (2004), năm nay, Rogers là người Anh thứ tư nhận được Nobel kiến trúc. Thành tích này giúp xứ sở sương mù vượt đất Phù Tang, trở thành quốc gia thứ hai đứng sau Mỹ (bảy tác giả) có số tác giả đoạt pritzker.

Bốn nhân vật lừng danh này thực sự tạo nên “tứ trụ” của kiến trúc đương đại Anh. Điều này vẫn đúng ngay cả với Zaha Hadid mặc dù hầu như bà không có thiết kế công trình đáng kể nào ở London quê hương thứ hai của mình.

James Frazer Stirling một đại biểu lớn của phái Hậu hiện đại. Nếu F.Lloyd Wright từng là KTS quan trọng nhất nửa đầu thế kỷ 20 thì không phải ai khác chính James Frazer Stirling ngự chiếm vị thế đó trong phần còn lại.

Với Norman Foster kể từ năm 1964 đến 1999, ông đã có 84 công trình tiêu biểu gần như phủ kín các đô thị lớn nhất từ Âu sang Á. Đó là những cống hiến của ông trong việc đẩy ứng dụng công nghệ hiện đại tới giới hạn nghệ thuật, nhằm xác định một nền kiến trúc có tiêu chuẩn công nghệ cao, tạo ra chuẩn mực thiết kế cho kiến trúc thế giới trong nhiều thế kỷ tới.

Zaha Hadid không chỉ là nữ KTS đầu tiên, KTS trẻ nhất đoạt Priztker. Zaha Hadid một trong những thủ lĩnh của phái giải toả kết cấu. Các tác phẩm của Zaha Hadid hướng tới xoá bỏ ranh giới trong kiến trúc và thiết kế đô thị. Những công trình thử nghiệm của Zaha Hadid luôn đưa ra những khái niệm mới về không gian, làm sinh động cảnh quan, tạo nên vẻ đẹp siêu tưởng.

Còn Rogers thì sao? Theo nhận xét của Lord Palumbo chủ tịch hội đồng giám khảo Pritzker 2007: qua những công trình tiêu biểu trong suốt 45 năm, Rogers kiên định theo đuổi những mục đích cao cả nhất của kiến trúc. Rogers đã tạo những dấu mốc, bước ngoặt của kiến trúc đương đại.

Những căn nhà xưa của Rogers

Trước Pompidou, Lloyd’s hay nhà Thiên niên kỷ của Richard Rogers có lẽ chúng ta chỉ có thể chiêm ngắm, ngỡ ngàng về khả năng không cùng của công nghệ. Đã bước vào thế kỷ 21, khi chúng ta còn có trụ sở Bộ tài chính bị những sản phẩm kiến trúc thuộc địa cách nay vài thế kỷ “cưỡng bức”, những ngôi nhà cao tầng buồn tẻ, rất khó chịu và thiếu tiện nghi khi sử dụng như toà nhà văn phòng Vincom thì bao thành tựu High tech của Richard Rogers hình như còn quá xa vời. Vậy các KTS Việt Nam hay các bạn đọc của Nhà Đẹp có thể tìm được gì thiết thân ở một tác giả lớn như Rogers? Có lẽ chúng ta chỉ nên tìm lại những tác phẩm ông từng sáng tác vào những năm 60 của thế kỷ trước.

Đó là nhưng ngôi nhà bên sông Vean thiết kế năm 1963 cùng Norman Foster, nhà Pill creek thiết kế cho gia đình Brumwell ở Cornwall năm 1964, nhà Jaffe bên thung lũng Vean 1966. Những ngôi nhà thấp tầng ẩn mình trong rừng cây và có vew nhìn ra những con sông nhỏ hay thung lũng đầy cỏ hoa ghi dấu một thời kỳ sáng tác những tác phẩm kiến trúc lãng mạn.

Cũng có thể học cách tạo nên những hình khối hiện đại bởi chất liệu kính giữa những kiến trúc gạch trần truyền thống của thời Tudor trên khu phố cổ ở nhà Murray Mews, London năm 1967. Hay chúng ta có thể khám phá ngay chính ngôi nhà của KTS ở Wimbledon London được thiết kế từ những năm 1968- 1969 với một không gian mở cực kỳ thân thiện với thiên nhiên. Việc sử lý màu sắc, ánh sáng trẻ trung, gợi những cảm hứng của sự sáng tạo. Các khung sắt được Richard Rogers đưa vào công trình không chỉ là những giải pháp kinh tế, thực dụng. Trong các công trình công c
ng có lẽ kiến trúc PA technology Laboatry ở Cambridgeshire được Richard Rogers thiết kế năm 1975 cũng là một bài học lớn với những ai muốn tạo dựng cho mình một phong cách thiết kế hiện đại mà vẫn thân thiện với môi trường tự nhiên cũng như văn hoá của miền đất phương Đông. Cuối bài tôi lại muốn đặt câu hỏi cho mọi thế hệ KTS Việt Nam: bao giờ chúng ta mới ghi danh trên bản đồ Pritzker thế giới?

1- Công trình Pompidou tại 75004 Paris (71-77) rộng 100.000 m2 (Mô hình)

2- Lloyd’s 71 đường Frenchurch London 1978- 1986 rộng 55.000 m2

3- Nhà Thiênniên kỷ đại lộ Drawdock London 1996- 1999, rộng 100.000 m2

4- Lloyd’s register đường Lime 1995- 2000, rộng 34.000 m2

5- Nhà của KTS ở Wimbledon London

6- nhà Murray Mews

7- nhà bên sông Vean

8- nhà Pill creek của gia đình Brumwell ở Cornwall

9- kiến trúc PA technology Laboatry ở Cambridgeshire

10-Phòng trưng bày nghệ thuật quốc gia mới ở Stuttgart Đức của KTS James Frazer Stirling 1984

11-Các công trình high tech tiêu biểu của Norman Foster: 11- Nhà bảo hiểm Thuỵ Sỹ ở 30 đường Mary Axe London của Norman Foster thiết kế 2003 nhìn từ Lloyd’s building. 11(1): Tower Place ở số 1 South Place. 11 (2, 3, 4) sân bay Chek Lap Kok Hồng Kông 11(5): ga Canary Wharf JLE

12-trạm cứu hoả Weil-am-Rhein Đức của Zaha Hadid thiết kế 1994

RR- Richard Rogers

Advertisements

2 responses to “Richars Rogers và Pritzker 2007

  1. Chắc là cũng thích kiến trúc nên mới tìm hiểu kt nhiều thế nhỉ. plaisir !

  2. Bài viết này được các nhà biên tập học của Nhà Đẹp gọt đi để phù hợp với cách tư duy của họ. Tôi nhắn tin: một sự can thiệp không đàng hoàng. Họ còn thêm ảnh rất bậy. Ở đất nước này quyền lực luôn ở trong tay những kẻ thiếu hiểu biết.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s