Hồ Cẩm Đào con hắc mã vẫn đạp trên lưng én?

o

Thăng thiên cùng long tước

Có lẽ Hồ Cẩm Đào là người có vận may lạ lùng nhất trong bốn thế hệ lãnh đạo của Trung Quốc nếu không muốn nói trong lịch sử chính trị đầy biến động khủng khiếp của đất nước này.

64 năm từ con trai một nhà buôn chè ở Giang Tô bước lên tột đỉnh của quyền lực, Hồ Cẩm Đào chưa hề chịu đựng những thách thức đau đớn, nhục nhã, gian truân của thời cuộc như kiểu Tần Thuỷ Hoàng, Lưu Bang hay gần đây như Mao Trạch Đông, Đặng Tiểu Bình.

Từ lần đầu tiên tiếp xúc Hồ Cẩm Đào năm 1998 khi ông sang thăm Việt Nam với tư cách là phó chủ tịch nước không hiểu sao tôi có linh cảm rất lạ và liên tưởng ngay sự nghiệp chính trị của ông với bức tượng đồng “Mã đạp phi yến” một trong 100 bảo vật của Trung Hoa. Hiện nay, tác phẩm này trở thành một trong những điêu khắc phổ biến nhất ở toàn Trung Hoa. Nó cũng được xuất hiện trên biểu tượng của ngành du lịch. Rất tình cờ tôi cũng có mua được một phiên bản bức tượng này từ thời sinh viên khốn khó cách đây gần hai chục năm với cái giá hơn 1 năm trợ cấp đi học.

Hồ Cẩm Đào tuổi Nhâm Ngọ, ông sinh tháng 12 năm 1942. Năm 1969, Hồ Cẩm Đào dời đại học Thanh Hoa Bắc Kinh đi Cam Túc. Cũng năm đó ở thành phố Uy Vũ của Cam Túc người ta khai quật được “Mã đạp phi yến” trong một ngôi mộ xây vào khoảng năm 202 thời Đông Hán. Người Trung Quốc có quan niệm rằng: khi tìm được quý vật cũng là lúc xuất hiện quý nhân.

Lâu nay bên Trung Hoa người ta vẫn ngợi ca thủ pháp lãng mạn làm nổi bật thần sắc của con tuấn mã. Nhưng tôi lại không chú tâm lắm vì điều đó. Chính con chim én đã vượt qua khỏi những kích cỡ. khuôn khổ, trật tự thường cảm để trở thành một “long tước” nâng bổng những bước phi mã. Toàn bộ tiết tấu của chuyển động, cảm giác về sức mạnh, khả năng thúc đẩy trí tưởng tượng nơi người chiêm ngưỡng tác phẩm điêu khắc nằm ở dáng vẻ bất thường của chim én. Trong hàng loạt các biểu tượng văn hoá của đất nước Trung Hoa chim én là một tín dấu của mùa xuân, là báo hiệu của sự may mắn, điều này ứng nghiệm vô cùng với Hồ Cẩm Đào.

Điều may mắn nhất là Hồ Cẩm Đào trưởng thành gặp đúng thời nhà lãnh đạo kiệt xuất Đặng Tiểu Bình đã trở lại nắm trọn vẹn quyền lực điều hành Trung Quốc. Đặng Tiểu Bình đặc biệt chú tâm tìm kiếm cán bộ tri thức trẻ nhằm hậu thuẫn và bảo hiểm cho sự nghiệp cải cách, mở cửa Trung Hoa. Khi ấy không chỉ ở miền Cam Túc của Tây Bắc mà cả Trung Quốc không ai vượt qua Hồ Cẩm Đào. Năm 1982, Hồ Cẩm Đào trở thành uỷ viên trung ương trẻ nhất khi mới 39 tuổi. Năm 1985, vào tuổi 43, khi được Tổng bí thư Hồ Diệu Bang sủng ái, Hồ Cẩm Đào trở thành bí thư tỉnh uỷ Quý Châu, bí thư tỉnh uỷ trẻ nhất. Ngày 10 tháng 12 năm 1988 khi Hồ Cẩm Đào ngược lên Tây Tạng nắm chức bí thư khu tự trị trong những ngày thủ phủ Lhasa bùng nổ bạo động. Nhưng sự kiện đó không thấm tháp gì với những biến động ở  Thiên An Môn nên khói lửa nơi biên cương chẳng còn là mối quan tâm hàng đầu của những người lãnh đạo chính quyền cộng sản. Với họ Hồ đó gần như  một lần thoát hiểm. Rồi khi thời tiết khắc nghiệt ở Tây Tạng đẩy Hồ Cẩm Đào trở lại Bắc Kinh với chứng bệnh tim, lúc này ông chỉ muốn trở thành bộ trưởng thuỷ lợi như chuyên ngành đã theo học ở Thanh Hoa. Đến tháng 12 năm 2002, với sự hậu thuẫn của rất nhiều thế lực, ông đùng đùng được vận may kéo thẳng lên chức Tổng Bí Thư. Tháng 3 năm 2003 giữ chức chủ tịch nước. Tháng 9 năm 2004 giữ luôn chức chủ tịch Quân uỷ trung ương.

Chỉ có thể nói đây là một sự lập trình của một số phận rất son giống như cái tên đầy hình ảnh : Cẩm Đào!

Khi nào Hoàng Hà xanh trong ?

26 năm làm báo, không hiểu sao chỉ có hai người bị tôi chụp ảnh… mất nét. Đó là Bill Clinton và Hồ Cẩm Đào. Từ năm 1998, sau lần chụp ảnh cho Hồ Cẩm Đào ở khách sạn Meritus nay là Plaza, có điều gì cứ thúc tôi phải cố gắng “lần theo” những bước đi của ông ta.

Tôi ngược xuôi nhiều lần trên con phố Lhasa Tây Tạng nơi Hồ Cẩm Đào từ một quan văn thoắt biến thành một võ tướng oai phong khi đội mũ sắt đứng bên xe tăng của quân đội trong những ngày tháng 12 năm 1988 bất ổn. Tôi không mấy ấn tượng vì những bức tường im ỉm, lạnh lùng của trường Đảng kế bên Di Hoà Viên nơi Hồ Cẩm Đào làm hiệu trưởng hồi năm 1995. Cảm xúc mạnh nhất là với Cam Túc, nơi thượng nguồn Hoàng Hà, nơi chạm vào hoang mạng Gobi, nơi cách đây 2144 năm, Trương Khiên đã khai mở con đường tơ lụa để Trung Hoa vượt thoát chính mình, vươn ra kết nối với thế giới.

Đầu năm nay đến Lan Châu thủ phủ của Cam Túc, tôi tự hỏi: trước mắt Hồ Cẩm Đào liệu có còn một con đường “tơ lụa”? Ngày trước con hắc mã đơn độc mới cần tựa dựa vào long tước để thăng thiên, bây giờ đã là Thiên Tử, đứng dưới một mặt trời và trên hàng tỷ người liệu còn cơ may nào cho Hồ Cẩm Đào? Năm Đinh Hợi, để thoát khỏi thời kỳ hậu Giang Trạch Dân và tạo dựng thời đại mang dấu ấn cá nhân, với Hồ Cẩm Đào không chỉ là viết ra những đẹp từ trong diễn văn tại Đại hội Đảng lần thứ 17?

Hồ đã đứng trên đỉnh cao quyền lực nhưng số phận người dân dưới chân Potala không nhích thêm bước nào

Họ Hồ đã đứng trên đỉnh cao quyền lực nhưng số phận người dân dưới chân Potala không nhích thêm bước nào. Tròn 20 năm sau sự kiện Tây Tạng 88, con đường này lại đẫm máu dân lành.

Hồ mơ giấc bá chủ thế giới còn người dân Nội Mông vẫn trông vào những ô vuông nhỏ của thùng xe mà thôi

Họ Hồ mơ giấc bá chủ thế giới còn người dân Nội Mông vẫn trông vào những ô vuông nhỏ của thùng xe mà thôi

Sáng nay, ở Thiên An Môn những người lính hát vang Quốc ca còn gia đình người ăn mày này chỉ biết cách bám vào tiếng tơ đàn mong manh này thôi.

Sáng nay, ở Thiên An Môn những người lính hát vang Quốc ca còn ở Gyantse Tây Tạng, gia đình người ăn mày này chỉ biết cách bám vào tiếng tơ đàn mong manh để lần hồi qua ngày.

Hậu duệ Tần Thủy Hoàng bên mộ binh mã dũng tìm hơi ấm của cuộc đời từ những củ khoai nướng

Hậu duệ Tần Thủy Hoàng bên mộ binh mã dũng tìm hơi ấm của cuộc đời từ những củ khoai nướng. Tây An.

và những người nông dân này tìm thấy gì ở Thiểm Tây hoa lệ?

và những người nông dân này tìm thấy gì ở Thẩm Quyến hoa lệ?

Theo lộ trình ra đi từ Giang Tô, Bắc Kinh, khởi phát sự nghiệp chính trị từ Cam Túc, Quý Châu rồi Tây Tạng cho thấy Hồ Cẩm Đào là người “ăn lộc” của nông dân, của miền Trung, miền Tây, Tây Bắc, Tây Nam. Dù nơi đó có những thành phố Trùng Khánh, Lan Châu, Thành Đô, Tây An… đang lớn mạnh một cách không ngờ thì đây vẫn là vùng nông thôn khốn khổ nhất của Trung Quốc. Vậy cây đũa thần nào có thể giúp ông giải quyết triệt để vấn đề “tam nông” ( nông thôn, nông dân, nông nghiệp) cùng với di cư ồ ạt, bất bình đẳng, phân hoá giàu nghèo, thất nghiệp, ô nhiễm môi trường… Liệu chiến lược “Phát triển miền Tây”, sáng kiến “Hồi sinh miền Đông Bắc” và chính sách “Sự vươn lên của miền Trung” có tiếp tục là những toan tính căn bản nhất cho chương trình nghị sự của 5 năm tới? Với một tính cách ôn hoà như Hồ Cẩm đào, liệu có bàn tay sắt nào sẽ giúp cải thiện sự phát triển quá nóng, quá mất cân đối giữa vùng duyên hải miền Đông và khu vực nội địa miền Tây? Tháng 4 năm rồi Trung Quốc thông nối đường sắt lớn nhất, cao nhất thế giới lên Tây Tạng. Cuối năm, sau hội nghị APEC Hà Nội, Hồ Cẩm Đào có chuyến công du Đông, Nam Tây Á và Ấn Độ, hai động thái này, ngoài việc nâng cao ảnh hưởng của Trung Quốc với các nước trong khu vực, cũng là một cách dọn dẹp lại một sân sau, thị trường hơn 1 tỷ dân cho khu vực kinh tế miền Tây, cho hanh thông con đường tơ lụa mà tiền nhân đã khai mở. Những nỗ lực trên cũng là để làm mát và để điều chỉnh nền kinh tế theo hướng phát triển bền vững. Nhưng cách làm ấy có thể làm mát những cái đầu đang quá nóng của những thế lực dấy lên từ các trọng điểm kinh tế miền duyên hải mà người tiền nhiệm của ông từng dày công gây dựng? Họ còn có nhiều bất đồng chính kiến và quyền lợi nếu không muốn tính đến như những ẩn hoạ? Đối diện với Hồ Cẩm đào còn có bao nhiêu những Trần Lương Vũ, bí thư thành uỷ Thượng Hải người vừa bị giáng chức?

Tôi mang những câu hỏi này về gặp những người dân Lan Châu đang tụ tập bên bờ Hoàng Hà. Dòng sông đang rất buồn thảm trong mùa nước cạn. Những người trẻ thì chỉ cười mát mà nói rằng: câu trả lời thuộc về các thánh nhân. Còn một cụ già thì đối lại bởi khúc đồng dao có từ ngày Hồ Cẩm Đào đi xây dựng nhà máy thuỷ điện Lưu Gia Hiệp: “Thánh nhân xuất, Hoàng Hà thanh- Thánh nhân xuất hiện Hoàng Hà trong xanh”.

Cả TQ sẽ trông chờ vào những đốm lửa bùng lên từ nguồn năng lượng hóa thạch ở miền Tây?

Cả TQ sẽ trông chờ vào những đốm lửa bùng lên từ nguồn năng lượng hóa thạch ở miền Tây?

Hay chờ đợi vào những sự biến màu của dòng Hoàng Hà này? (Lan Châu)

Hay chờ đợi vào những sự biến màu của dòng Hoàng Hà này? (Lan Châu)

Còn nhớ khi xưa cũng trên dòng sông này vua Phục Hy đã phỏng theo bức hình đồ trên lưng con long mã mà vạch ra 8 quẻ dịch cơ bản để Văn Vương, Chu Công, Khổng Tử dựa vào đó mà viết Kinh Dịch đặng xem xét vũ trụ, không hiểu bây giờ Hồ Cẩm Đào sẽ làm gì để diễn giải lịch sử một Trung Hoa mới?

Bấy nhiêu năm thăng trầm đi qua, nhiều con đập được dựng lên để chẩn trị dòng Hoàng Hà nhưng dưòng như chúng chỉ làm cho dòng sông vỹ đại này bị bồi lắng nhanh, nhiều và ô nhiễm hơn. Liệu một kỹ sư công trình thuỷ kỳ lạ như Hồ Cẩm Đào có làm được gì để một lần giúp Hoàng Hà đổi màu?

Viết cuối 2006

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s