Tầm nhìn Đà nẵng?

 

3_resize.jpg

Sự phát triển giả hiệu không thể là UFO?

Đô thị là cỗ máy làm ra của cải, là cái lò rèn đúc văn minh. Ngược lại đô thị cũng dễ là nơi sản sinh ra nấm độc. Đô thị có khỏe mạnh, có sức sống lâu bền. Đô thị có thể mắc bệnh, thậm chí trầm kha. Tất cả phụ thuộc ở ta, nhà quản lý biết quản trị có tư tưởng. Tất cả phụ thuộc ở ta, những thị dân không quên mình là những con ong làm tổ. – Hoàng Đạo Kính

 

 

Thành phố của những cái nhất?

5_resize.jpg

Góc nhìn này cánh sen cong Liên Chiểu như một lưỡi gươm lạnh? (   là ao hay 炤 đểtỏa sáng  đơi?

 

Một vài năm gần đây Đà Nẵng bỗng trở thành một hiện tượng nổi bật trong phát triển đô thị? Đâu đó, có người từng thốt lên: Ai đã từng một lần đặt chân đến thành phố Đà Nẵng sẽ không khó để công nhận một điều “thành phố Đà Nẵng lạ quá, nhanh quá, rộng quá và có thể đẹp quá (?)

Cùng với Bahia ở thành phố Trancoso, (Brazil); Bondi ở thành phố Sydney (Australia); Castelo ở thành phố Albufeira (Bồ Đào Nha); Las Minitas ở thành phố Casa de Campo (Dominica); Wailea ở đảo Maui, bang Hawaii (Mỹ), người Đà Nẵng tự hào với Mỹ Khê khi được một tờ báo uy tín bình chọn là bãi biển quyến rũ nhất hành tinh.

Trong lĩnh vực xây dựng, phát triển hạ tầng đặc biệt là các công trình giao thông, Đà Nẵng không khó khăn gì khi chỉ ra những dấu mốc đầy hãnh diện. Đó là hầm Hải Vân là hầm đường bộ dài nhất Đông Nam Á. Tuyến đường Liên Chiểu – Thuận Phước là đường ven biển dài nhất. Cầu sông Hàn là cây cầu quay duy nhất ở Việt Nam. Cầu Thuận Phước – cây cầu dây võng lớn nhất Việt Nam. Cầu Rồng được công nhận con rồng thép lớn nhất thế giới. Cầu Trần Thị Lý có gối trụ cầu lớn nhất thế giới. Sân bay quốc tế Đà Nẵng là cảng hàng không lớn nhất của khu vực miền Trung – Tây Nguyên. Hệ thống cáp treo lên đỉnh Bà Nà là tuyến cáp treo một dây dài nhất, có cao độ chênh lệch giữa ga trên và ga dưới lớn nhất. Hơn 10 km dọc bờ biển sẽ hình thành chuỗi khách sạn , khu nghỉ cao cấp đã được mệnh danh là con đường 5 sao. Cung thể thao Tiên Sơn được đánh giá là hiện đại nhất, nhì khu vực Đông Nam Á. Còn phải kể đến tượng Quan Thế Âm cũng… to, cao nhất khu vực… Gần kết thúc chuỗi thống kê, rất nhiều người quyết suy luận: Đà Nẵng là thành phố đáng sống nhất???

Với cá nhân người viết, cách khoe phô bộ sưu tập kỷ lục này chỉ giống như người nông dân vừa bán đất và loan tin khắp xóm về viêc mới tậu chiếc xe máy đời mới, một cái tủ lạnh to hay cái khoong vàng đeo cổ có trọng lượng được tính bằng nhiều lạng, lượng. Nếu chỉ cần thoát ra xa hơn cửa Hàn, đèo Hải Vân hay đảo Hoàng Sa một chút để nhìn lại, người ta sẽ thấy những thống kê trên chỉ phản ảnh chân xác tâm lý mặc cảm, thiếu tự tin vào bản thân của người thích sưu tập mà thôi.

 

Không chỉ là khát vọng

4_resize.jpg

Người ĐN dưới vương triều của cò đất bá Thanh rất ư thích” Giải pháp đà điểu” không thấy, không dám nhìn thẳng vào sự thật, thích lừa dối bản thân?

Ở một góc nhìn cởi mở và sòng phẳng hơn thì đằng sau những kỷ lục có thể nhận thấy là một khát vọng, khát vọng rất lớn, khát vọng cháy bỏng. Ngay Bá Thanh- người có nhiều quyền lực nhất thành phố cũng chẳng giấu diếm khi tuyên ngôn rằng: “làm được gì chưa biết nhưng phải có khát vọng”.

Tiếp theo những công trình cụ thể, những phần việc đã làm, người Đà Nẵng đang nỗ lực phấn đấu “làm sao để trong tương lai không xa lắm 5-10 năm nữa, sẽ có một Đà Nẵng công nghiệp phát triển, trong đó tập trung cho khu công nghệ cao, công nghệ thông tin; một thành phố mỗi năm đón 5-7 triệu lượt khách du lịch quốc tế; sẽ có những khu giải trí, nghỉ dưỡng cao cấp nổi tiếng, xây dựng thành phố thật sự là một nơi an lành, đáng sống”.

Bám sát theo định hướng này, các nhà lý luận và hoạch định chiến lược thì có nhiều cơ hội để sử dụng nhiều mỹ từ hơn. Họ chỉ ra xu thế tất yếu của Đà Nẵng phải là “đô thị ven biển, trung tâm du lịch, dịch vụ chất lượng cao, công nghiệp công nghệ cao phù hợp xu thế phát triển khu vực ASEAN và Châu Á, phát triển hài hòa giữa hiện đại và truyền thống và hướng tới phát triển đô thị bền vững”.

Các nhà văn hóa, kiến trúc thì kiên định con đường, một định hướng mù mờ: “Phát triển không gian đô thị Đà Nẵng để trở thành thành phố có bản sắc”.

Các quy hoạch sư yêu thích mô hình đô thị thông minh thì tìm kiếm hướng phát triển công nghiệp, công nghệ cao, tiến tới ĐN trở thành một cực về công nghệ đặc thù, đóng góp giải pháp đột phá xây dựng hạ tầng và dịch vụ CNTT, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững và có khả năng kết nối vùng.

Tiếp nối theo lộ trình trên, cụ thể hóa các ước vọng là hàng loạt cột mốc, mục tiêu, kế hoạch rất hấp dẫn. Đà Nẵng phải có quy mô dân số tối thiểu từ 2 đến 3 triệu người. Đà Nẵng phải là nơi thu hút nguồn lực lao động có tay nghề, thu hút chất xám. Xác định phát triển dịch vụ là đúng hướng nhưng Đà Nẵng cũng phải ưu tiên song song phát triển công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao. Đà Nẵng phải là thành phố thu hút và tổ chức các sự kiện tầm vóc quốc gia, khu vực và quốc tế. Đà Nẵng phải tạo ra nguồn thu bền vững, giảm dần nguồn thu từ quỹ đất.  Đà Nẵng phải là Thành phố Môi trường, ở đó kinh tế phát triển dựa trên sự bền vững của hệ sinh thái, không khai thác cạn kiệt, không để lại các chất thải nguy hại. Đà Nẵng phải tổ chức lại không gian quy hoạch vừa thích nghi và sẵn sàng ứng phó với biến đổi khí hậu, vừa mang đến cho cộng đồng những không gian sống lý tưởng (biển xanh, cây xanh, không khí trong lành, các thiết chế văn hóa)… Vân vân và rất nhiều vân.

Nếu cứ lần bám theo động từ “Phải”, Đà Nẵng sẽ chuyển động theo con đường một chiều rồi tiến thẳng tới mô hình đô thị nào? Alexandria của Ai Cập? Constantinopole của Bizantine? Marseille của Pháp? Rotterdam của Hà Lan? Liverpool của Anh? New York của Mỹ? Singapore? Hongkong? Hay… Hội An của TK 16- 17?

Những cách nhìn khác

 

140G1439_resize_resize.JPG

Khoảng cách chụp giữa hai bức ảnh này là 5 năm

a (2)_resize.JPG

Định hướng, quy hoạch một đô thị thông minh, sống tốt dĩ nhiên không chỉ là mong muốn của lãnh đạo kết hợp các thao tác di chuột của quy hoạch sư rồi cùng nhau vẽ ra một tương lai hấp dẫn, bắt mắt.

Bên kia bờ Thái Bình Dương, trong bài viết “Đồng tiền của nước ngoài đang làm thay đổi thành phố biển”, The Financial Times không mấy lạc quan khi nhìn nhận về Đà Nẵng. Tờ báo rất có uy tín của Mỹ nhận định: “Ở Việt Nam, Đà Nẵng là điển hình của sự hăng hái phát triển tập trung vào bất động sản…Sự rủi ro nằm ở chỗ sự phát triển này đang dẫn đến quá nhiều vụ đầu cơ đất đai và làm sao nhãng nhu cầu phải phát triển những ngành có ích hơn để tạo ra việc làm trong dài hạn, chẳng hạn lĩnh vực sản xuất.”

Còn một vài chuyên gia trong nước thì dè dặt, rón rén đặt ra nghi vấn: Chúng ta đã thật hài lòng với những gì đã có?

Thực tế tăng trưởng quá nóng của Đà Nẵng đã xui khiến rất nhiều người nghi ngờ về sự phát triển bền vững của đô thị này. Những thay đổi của Đà Nẵng có gắn kết, tương thích với tầm nhìn, sự phát triển của hệ thống các đô thị ven biển trong một chiến lược tổng thể phát triển đô thị Việt Nam hay không? Trong suy nghĩ, phát biểu, hành xử của những lãnh đạo thành phố được xây dựng trên những lí luận cơ bản nào về qui hoạch xây dựng đối với các đô thị ven biển? Mấy năm qua tốc độ đô thị hóa quá nhanh có làm cho Đà Nẵng mất đi hoặc biến dạng hệ sinh thái nội và ngoại vùng? Các dự án qui hoạch đô thị, du lịch có bị  xé nhỏ, khu biệt làm ảnh hưởng đến tổng thể ? Hậu quả nào sau khi mở những tuyến đường đô thị quá lớn, xây dựng những công trình dịch vụ du lịch khách sạn, nhà hàng quá gần sát với mép biển ( kể cả những công trình cao tầng rất gần căn cứ căn cứ quân sự trọng yếu)? Với việc công bố 21 điểm nhấn về kiến trúc thì đôi bờ sông Hàn sẽ có diện mạo, hồn vía ra sao?

Kiến trúc như một phép thử

7_resize.jpg

 

8_resize.jpgCon đường 5 sao? hài vãi.

Nếu chưa có điều kiện đi sâu phân tích trên lý thuyết cũng như thực tiễn, hãy thử nhìn lại một vài công trình đầu tư của thành phố, đầu tư nước ngoài và đầu tư của tư nhân, người Đà Nẵng và những ai quan tâm đến thành phố này sẽ không khó tìm ra những mối lo không nhỏ cho tương lai.

Nhìn nhận từ đầu tư nước ngoài, có thể lựa chọn Fussion Maia-một dự án khá tinh tế trong phát triển các khu nghỉ cao cấp. Quy mô đầu tư không lớn. Kiến trúc rất biết tôn trọng, tôn vinh trật tự của thiên nhiên. Trong xây dựng có sử dụng nhiều vật liệu địa phương, thân thiện môi trường. Deco cho thấy một khả năng kết nối tính logic, khoa học, thực tế của phương Tây với cái ẩn dụ tinh tế, hướng đến ấn tượng, hiệu quả thị giác của phương Đông. Tuy nhiên, trong khi vô tình tham gia vào một bản quy hoạch “đánh cắp không gian công cộng”( Viện trưởng Quy hoạch Bộ Xây dựng), tiếc thay Fusion Maia cũng chỉ nối dài hơn 10 km “đường 5 sao”.

Về đầu tư của nhà nước, Cung thể thao Tiên Sơn là một ví dụ rất đáng ngại. Khánh thành cuối năm 2010, với quy mô xây dựng hơn 40.000 m2, vốn đầu tư xây dựng hơn 1.000 tỉ đồng, công trình được đánh giá là hiện đại nhất, nhì khu vực Đông Nam Á . Nhưng, theo báo Thanh Niên, kể từ khi đưa vào sử dụng cho đến nay, công trình thể thao bề thế này chưa bao giờ tổ chức sự kiện thể thao nào đủ sức hấp dẫn để lấp đầy 6.000 chỗ ngồi (có thể mở rộng lên 7.200 chỗ) như sức chứa theo thiết kế. Từ một kiến trúc biểu tượng cho những đột phá, khởi sắc mới của phong trào thể thao, Cung thể thao Tiên Sơn đã chuyển thành một tác phẩm điêu khắc mới, một UFO để … ngắm nhìn, trầm trồ, thủ dâm  và tự sướng?

Trong một đầu tư khá cầu kỳ, tốn kém của Không gian xưa, phải rất khó khăn người ta mới có thể lựa, chọn một góc nhìn khả dĩ cho thấy dấu ấn, bản sắc của một kiến trúc thuần Việt. Ngay Memory một kiến trúc nổi bật trên dòng sông Hàn thơ mộng vẫn thấy rất cần hai chữ tiết chế trong deco, cách xếp đặt lo go, biểu tượng, thiết kế màu sắc, ánh sáng để đẩy không gian này trở nên sang trọng hơn.

Đà Nẵng cứ mất dần đi những cơ hội tuyệt vời để thực sự trở thành một xứ sở tuyệt vời?

Mỗi lần về đây, vui ít, buồn nhiều. Người viết chỉ có nhu cầu được ngồi lại một mình bên hiên nhà của một người bạn. Không gian không lớn rộng, hiên vườn tràn ngập màu xanh cây lá, mấp mô vài tảng đá mồ côi, thấp thoáng mặt nước, nghiêm ngắn một vài điêu khắc Chămpa…

Giá như Đà Nẵng cứ tiện ích, bình dị, sâu lắng và  gần gũi thiên nhiên như thế?

Có lẽ phải rất nhiều năm sau nhiều người Đà Nẵng mới kịp nhìn nhận lại những điều tưởng như quá giản đơn này?

9_resize.jpg

( 10- 2013 )

 

 

 

 

 

 

Advertisements

One response to “Tầm nhìn Đà nẵng?

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s