Bên bờ Hạ Long

 

 

 

e

Bài: Xuân Bình. Ảnh, tư liệu: Hải Sơn

 

Để tìm thấy gì đó khác biệt, nổi bật từ kiến trúc của thành phố Hạ Long, có thể người ta không có nhiều lựa chọn.

Tạm thời, gợi ý tốt nhất là Bảo tàng-Thư viện, Trung tâm Quy hoạch- Triển lãm và hai biệt thự ở Cọc 5. Những kiến trúc mới, hiện đại này nằm bên Trần Quốc Nghiễn- con đường dài và đắt giá nhất Hạ Long hiện nay.

 

Nếu có một quy hoạch đô thị thông minh, thân thiện, bền vững hơn thì những công trình trên đã có thể hội tụ gần đủ điều kiện để trở thành hình ảnh đại diện, biểu tượng cho một Hạ Long, Quảng Ninh mới.

 

Và ấn tượng hơn hai công trình nghìn tỷ rất có thể chỉ là những cây bàng lá nhỏ được ai đó đã bên phía Cọc 5. Nếu nhanh, cũng phải mất hàng chục năm nữa người Hạ Long, Quảng Ninh và người Việt mới hiểu được những lời nhắn nhủ của sinh linh nhỏ bé này?

 

 

Đá- Nước và Mây Trời.
1 (3)
Bảo tàng- Thư viện và Trung tâm Quy hoạch- Triển lãm Quảng Ninh không hẳn là hai công trình độc lập, tách rời. Hai kiến trúc này vượt qua giới hạn hình lạ, ý hay.

 

Từ những cảm nhận, ấn tượng thị giác, với Bảo tàng- Thư viện Quảng Ninh, KTS Salvador Perez Arroyo đã rò tìm, nhận thấy, nắm bắt và biểu đạt được mối liên hệ huyền nhiệm nào đó giữa người Hạ Long, Quảng Ninh với than đá. Đó tạm là một điêu khắc vỹ đại nhất mà lần đầu tiên người Hạ Long, Quảng Ninh vinh danh, tri ân quá trình Cacbon hóa thực vật, kết tạo các vỉa than và trao sức mạnh, quyền lực của “Kỉ nguyên than đá” cho vùng đất này.

 

Đặt kiến trúc trong không gian hai chiều, Salvador Perez Arroyo khiến người ta nhớ đến những mảng màu đắt giá nhất, gây tranh cãi nhất thế kỷ 20 trong các tác phẩm hội họa Trừu tượng biểu hình. Trong không gian ba chiều, Salvador Perez Arroyo đã đẽo gọt, mài giũa kiến trúc này thành những khối vuông, những điêu khắc tối giản.

 

Từ mặt đứng công trình, đường nét, hình khối, phối cảnh kiến trúc mang đến cảm giác rõ rệt về một cấu trúc chặt chẽ, vững vàng mà vẫn thấp thoáng nhịp điệp của rừng đá trên vịnh.

Tường kính đen không chỉ gạn lọc bớt sáng, nắng. Tựa như một tấm gương huyền hoặc, kiến trúc để cho đô thị, không gian, thời gian in bóng, lưu dấu. Nếu quan sát khối vuông phương thuật đó từ một nơi cao xa, rất có thể nó sẽ gợi nhắc người ta so sánh kiến trúc với khối đen Kaaba – “Ngôi nhà của Allah” trong thánh đường Al-Masjid al-Haram ở Mecca. Có phải vì thế mà vỏ ngoài, hình thức dù giản đơn, tiết chế nhưng cũng đủ tích hợp, hàm chứa, lắng lọc cả những trầm tích bí ẩn của thời gian.

1 (2)
Nhưng Salvador Perez Arroyo chỉ thực sự hoàn chỉnh, hoàn tất một quan niệm mới về không gian Bảo tàng- Thư viện Quảng Ninh khi KTS hoàn thiện công trình TT Quy hoạch- triển lãm cách đó không xa.

 

Để tương hợp với hình vuông, khối lập phương của Bảo tàng- Thư viện, Salvador Perez Arroyo đã phác ra một Trung tâm Quy hoạch- Triển lãm như vòng tròn lớn, một mô hình hay biểu tượng của chuyển dịch, biến dịch.

Mượn những nét cong lượn phóng khoáng, cái đa sắc của Trắng- Đỏ- Đen, Salvador Perez Arroyo để các thành tố của công trình dâng cao, trườn xoay, vờn quyện, dừng lặng, lắng lọc, hội tụ, thống nhất rồi tiếp tục lay động, lan tỏa. Trong mắt các nhà địa chất, mặt cắt của công trình này dường như đang biểu đạt một quá trình kiến tạo vỏ trái đất. Với các nhà khảo cổ, đó như những gì mà người Việt cổ từng để lại những dấu vết kỳ lạ trên hang Soi Nhụ, bến Bèo, Vân Đồn… Và trước những đột khởi, sừng sững, uy lực, bất động của Bảo tàng- Thư viện, TT Quy hoạch- triển lãm như thể là một dấu vết hay khúc xạ  mềm mại, biến ảo của sóng, gió và mây trời.

 

c

Từ những ý tưởng lấp lánh hiếm hoi đó, Salvador Perez Arroyo đã hé lộ triết lý thiết kế của mình. Bảo tàng- Thư viện và Trung tâm Quy hoạch- Triển lãm đã hợp thể rồi kiến tạo một không gian lớn rộng hơn kích cỡ vật chất của nó. Kiến trúc kết nối, hòa hợp những giá trị rất khác biệt, đầy tương phản giữa đất và nước, biển và trời, con người và vũ trụ, vuông- tròn, bất định và biến dịch… Đó là duyên cớ mà KTS Salvador Perez Arroyo mượn kiến trúc để nhận biết rõ hơn về Hạ Long, ý thức rõ hơn về một quỹ vốn không gian đặc biệt mà trời đất ban tặng cho con người. Đó cũng là cách mà KTS cắm những dấu mốc rất lớn trong không gian hiện tại. Salvador Perez Arroyo gửi đi một tín hiệu, một niềm hy vọng về sự phát triển và dịch chuyển mạnh mẽ nhưng rất cần thân thiện, hài hòa với thiên nhiên của một Hạ Long trong tương lai.

 

KTS Salvador Perez Arroyo đã dâng tặng Hạ Long, Quảng Ninh một tòa lâu đài nhưng kiến trúc có sức sống, có hấp dẫn hay không thì còn tùy ở chủ nhân của nó?
 “Tiểu diệp lãm nhân thụ”

f

Vì sao nói hai công trình nghìn tỷ của hạ Long không sánh nổi 12 cây bàng lá nhỏ bên vỉa hè Cọc 5?

Biệt thự sinh đôi, song lập ở Cọc 5 ảnh hưởng kiến trúc hiện đại Bauhaus, thấp thoáng hình ảnh Villa Savoye của Le Courbusier hay Villa Tugendhat với phong cách tối giản của Mies van der Rohe. Bên ngoài, trông nó có vẻ của một chốn dừng chân để chủ nhân chuẩn bị xuống du thuyền và đi ra một chốn bồng lai ngoài vịnh. Có thể nói, bản thiết kế này sang trọng nhất con đường Trần Quốc Nghiễn.

Khác biệt hoàn toàn với phần còn lại của những công trình bên con đường mang tên một vị tướng khá mờ nhạt của thời Trần, kiến trúc này thoát bỏ, giũ bỏ hết những trụ cột sừng sững, phào, chỉ cầu kỳ, vòm cong điệu đàng cùng mái dốc lợp đá Aridoise hay những cổng lớn, dày đặc trang trí thép duy mỹ  của kiến trúc Pháp xưa cũ.

 

Kiến trúc kiệm lời. Ngôn ngữ tiết chế. Phối cảnh mạch lạc, cởi mở, thoáng đạt. Trụ cột, kết cấu ẩn khuất sau những mảng tường thẳng, phẳng và trắng. Tường kính lớn, giản đơn cho phép kiến trúc kết nối nhiều hơn với chung quanh. Nội thất, ngoại thất giao hòa và mở ra những khoảng nhìn rộng, đẹp.

 

Sự thú vị của hai biệt thự song lập này là có chung một khu vườn lớn được tôn lên khá cao phía sau. Có thể người ta sẽ tìm thấy bên dưới khu vườn là một thế giới riêng tư, biệt lập và an toàn cùng với phòng họp kín, hầm rượu, rạp xem phim mini hay những công trình kỹ thuật, hậu cần, dịch vụ khác.

 

Từ mặt cắt của bản thiết kế có thể người ta sẽ dễ nhận thấy hơn những nhịp chuyển động cao thấp của những vạt cỏ, bồn cây, lối đi hay nơi dừng nghỉ. Với một thảm cây đa dạng chủng loại, đa tầng, đa dụng, khu vườn khiến người quan sát lờ mờ cảm thấy nó như chợt hiện ra từ một phần tiếp nối của núi đồi Hà Lầm, Hà Trung, Hà Phong đâu đó phía sau lưng.

 

Không có cơ may tiếp kiến chủ nhân biệt thự, trong lúc muốn gọi tên cho kiến trúc này, chợt người viết được hàng cây bàng lá nhỏ phía trước biệt thự gợi ý, mach tứ. Đây là những cây bàng Đài Loan hiếm hoi và duy nhất của con đường Trần Quốc Nghiễn.

Loài cây này giống như cây bàng lá đỏ của Hà Nọi, cây si của Quảng Bình xưa cũ trong khảo cứu công phu của linh mục linh mục Léopold Michel Cadière (1869-1955), cây phi lao cảnh Nha Trang trong ghi chép Xứ Trầm hương của Quách Tấn hay cây Mưa- raintree của người Singapore nhập khẩu từ Nam Mỹ…

Đó là loại cây xanh đô thị có rất nhiều ưu điểm nhưng tiếc là chưa mấy phổ biến ở phía Bắc. Tuyệt nhất là, người Đài Loan định danh loại cây này bằng một khái niệm tuyệt hay: Tiểu diệp lãm nhân thụ-  Cây lá nhỏ nhưng ôm chứa và thấu cảm toàn bộ yếu tính, cốt khí, thần khí của cây.

Hy vọng sau khi gắn bó với đời sống của chủ nhân, kiến trúc song sinh này sẽ như đôi mắt trong sáng đang say ngắm, tận hưởng một Hạ Long biến ảo.

3 (2)

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s